Pliki do pobrania

Norma EN 13779: 2007

Norma EN 13779 określa wytyczne zastosowania odpowiednich filtrów powietrza lub ich kombinacji w celu uzyskania oczekiwanej jakości powietrza wewnątrz pomieszczeń (IDA). Celem tej normy jest uczynić powietrze wewnątrz budynku zdrowszym oraz uzyskać lepszy komfort przebywania w pomieszczeniach z systemami oczyszczania powietrza przy optymalnych kosztach użytkowania takiego systemu.

REKOMENDACJA FITRÓW DLA UZYSKANIA OPTYMALNEJ JAKOŚCI POWIETRZA WEWNĘTRZNEGO (IAQ).

Europejska norma EN 13779 powstała aby zapobiec problemom zdrowotnym ludzi przebywających w budynkach niemieszkalnych powodowanym przez zanieczyszczone powietrze. Celem tej normy jest uczynić powietrze wewnątrz budynku zdrowszym oraz uzyskać lepszy komfort przebywania w pomieszczeniach z systemami oczyszczania powietrza przy optymalnych kosztach użytkowania takiego systemu. Od czasu tej publikacji norma ta została już ratyfikowana we wszystkich krajach Unii Europejskiej jako norma państwowa. Rozstrzygnięciu tutaj nie podlega tyko klasyfikacja powietrza zewnętrznego, ale też sposoby badania wartości powietrza wewnętrznego. W praktyce jakość wewnętrznego powietrza zostanie poprawiana poprzez bardziej oczyszczony strumień powietrza zewnętrznego, które często jest bardziej zanieczyszczone niż recyrkulowane powietrze wewnątrz budynku. Zanieczyszczone powietrze może zawierać nie tylko cząsteczki stałe lecz także lotne związki i promotory chorobotwócze, takie jak mikroorganizmy, wirusy, pyłki. Stąd tak ważne jest aby filtrować nie tylko cząstki stałe lecz także te lotne związki i promotory chorobotwórcze. Klasyfikację powietrza zewnętrznego opracowano na podstawie, najbardziej decydujących o jakości powietrza, zanieczyszczeń gazowych i zanieczyszczeń w postaci cząstek (w tym wszystkich rodzajów cząstek stałych i słonych mgieł).

ODA1

Powietrze jest określane jako „czyste”, jeśli spełnione są wytyczne WHO (1999) i wszystkie krajowe normy i przepisy, dotyczące stosownych substancji w powietrzu zewnętrznym.

ODA2

Stężenia są określane jako „wysokie”, gdy ich wartości przekraczają wyżej wymienione wymagania z mnożnikiem nie większym niż 1,5.

ODA3

Jako zaś „bardzo wysokie”, gdy odpowiednie wartości są przekroczone z mnożnikiem większym niż 1,5.

Tabelka 1. Kategorie powietrza zewnętrznego zgodnie z EN 13779: 2007

Kategoria

Opis

Lokalizacja

ODA1

Powietrze czyste, które może być chwilowo zanieczyszczone np. pyłkami

Słabo zaludnione tereny wiejskie, wioski

ODA 2

Zewnętrzne powietrze o wysokiej koncentracji substancji cząsteczkowej i/lub zanieczyszczeń gazowych

Mniejsze miasta z przemysłem i zanieczyszczonym centrum

ODA 3

Powietrze zewnętrzne z bardzo wysoką koncentracją zanieczyszczeń gazowych i/lub substancji cząsteczkowej

Większe miasta z przemysłem

Do typowych zanieczyszczeń gazowych, które mają być uwzględnione w ocenie powietrza zewnętrznego, należą: tlenek węgla, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki, tlenki azotu i lotne związki organiczne (VOC – np. benzen, rozpuszczalniki i węglowodory aromatyczne) Wpływ na warunki wewnętrzne takich zanieczyszczeń powietrza zewnętrznego zależy od stopnia ich reaktywności. Większość wytycznych dotyczących powietrza zewnętrznego opiera się o parametr PM10 (Particulate matter - substancja w postaci cząstek o średnicy aerodynamicznej nie większej niż 10 μm), lecz ze względu na ochronę zdrowia, zaleca się położenie większego nacisku na mniejsze cząstki. W przypadku potrzeby uwzględnienia cząstek o charakterze biologicznym, patogennym (np. szpitale) wytyczne dotyczące PM10 nie są istotne i ważniejszym względem jest chorobotwórcze zagrożenie stwarzane przez te twory biologiczne. Główne źródła tych cząstek to:

  • Pył atmosferyczny pośród wielu elementów składa się z pyłu drogowego, sadzy i organicznych drobin. Cząsteczki pyłu same z siebie nie są patogeniczne jednakże mogą nieść na sobie mikroorganizmy.
  • Pyłki są częścią reprodukcyjnych komórek roślin. Pomimo, że nie są patogenami mogą powodować reakcje alergiczne i astmę. Ponieważ cząsteczki pyłków są większe niż 15 mikronów, mogą być skutecznie usuwane z powietrza poprzez użycie wysokiej jakości filtrów.
  • Zarodniki grzybów. Grzyby zawierają wiele setek różnych mikroorganizmów, które pomagają w rozkładzie roślin. Większość może powodować alergie, a rzadko poważne infekcje. Grzyby wytwarzają zarodniki, które są przenoszone przez powietrze.
  • Bakteria jest rodzajem pierwotniaka bez jądra, zwykle wielkości 2-3 mikrony. Rozmnażanie bakterii następuje poprzez podział komórki. W systemie cyrkulacji powietrza filtry muszą usuwać bakterie, aby uniemożliwić ich ponowne wejście do systemu wentylacji.
  • Wirusy są najmniejszymi pasożytami (15-400 nm), a ich reprodukcja jest całkowicie zależna od komórek. Zbudowane są z zewnętrznej powłoki (proteinowej lub lipidowej) i rdzenia nukleinowego (RNA lub DNA). W większości przypadków ten rdzeń penetruje podatną komórkę i inicjuje infekcje.

W normie przez powietrze wewnętrzne rozumie się powietrze w obsługiwanym pomieszczeniu lub w strefi . Jest oznaczane skrótem IDA. Podaną w tab.2 klasyfikację stosuje się do powietrza wewnętrznego w strefi przebywania ludzi. W normie podano pięć metod szczegółowej klasyfikacji powietrza wewnętrznego. Wybór metody jest dowolny, lecz powinna ona być dostosowana do sposobu użytkowania pomieszczenia i wymagań. Stosowanie różnych metod prowadzi do tej samej kategorii jakości powietrza wewnętrznego, a niekoniecznie do tej samej ilości powietrza nawiewanego. W specjalnych przypadkach norma dopuszcza stosowanie innych niż podane poniżej metody, zmierzające do ilościowego określenia jakości powietrza wewnętrznego (IDA).

  • W środowisku miejski jest ogólna rekomendacja do używania filtrów gazowych, filtry te powinny pracować z filtrami klasy F8 lub F9
  • Z powodów higienicznych zaleca się używać filtracji dwustopniowej
    • Minimalnie M5, ze wskazaniem na F7 w pierwszym stopniu
    • Minimalnie F7, ze wskazaniem F9 w drugim stopniu
  • Jeśli występuje tylko jeden stopień filtracji, minimalna zalecana klasa filtracji to F7
  • Dla celów recyrkulacji powietrza zalecana minimalna klasa filtracji to M5
  • Dla ochrony urządzeń instalacji należy stosować filtry klasy M5
  • Wymiany filtrów powinny być robione nie tylko na podstawie optymalizacji ekonomii. Ważne są także bardzo względy higieniczne. Należy uwzględnić warunki, z pośród których spełnienie jednego wymaga wymiany filtrów powietrza
    • Maksymalny okres pracy filtra 1 stopnia to 1 rok
    • Maksymalny okres pracy filtra 2 stopnia to 2 lata
    • Maksymalny okres pracy filtra do recyrkulacji to 2 lata
    • Osiągnięcie dopuszczalnego spadku ciśnienia filtra
  • Aby uniknąć wzrostu mikrobiologicznego w filtrach, instalacja powinna być zaprojektowana, żeby wilgotność względna powietrza(RH) pozostawała na poziomie niższym niż 90% i dalej aby średnia RH z trzech kolejnych dni była niższa niż 80% we wszystkich częściach systemu (w tym w sekcji filtracyjnej)

Tabelka 2. Klasyfikacja powietrza wewnętrznego

Kategoria

Opis

IDA1

Wysoka jakość powietrza wewnętrznego

IDA 2

Średnia jakość powietrza wewnętrznego

IDA 3

Umiarkowana jakość powietrza wewnętrznego

IDA 4

Niska jakość powietrza wewnętrznego

Tabelka 3. Rekomendowane najniższe klasy filtracji dla sekcji filtracyjnej (definicje klas filtracji zgodnie z normą EN 779)

Jakość powietrza zewnętrznego

Jakość powietrza wewnętrznego

IDA1

(wysoka)

IDA2

(średnia)

IDA3

(umiarkowana)

IDA4

(niska)

ODA1

(powietrze czyste)

F9

F8

F7

M5

ODA2

(pył)

F7 + F9

M6+F8

M5 + F7

M5 +M6

ODA3

(bardzo wysokie stężenia pyłu lub gazów)

F7 + GF1) + F9

F7 + GF1) +F9

M5 + F7

M5 + M6

1 GF – filtry gazowe (filtry węglowe) i/lub filtry chemiczne

Czytaj więcej